Kutu Oyunları


 

GİRİŞ

 

Tavla, tarihi çok eskilere dayanan bir masa üstü oyunu. Türkiye’de insanların çoğu tarafından bilinen, dünyada da oldukça yaygın olan ve turnuvaları düzenlenen bir oyun.

 

Amatörler tavlada başarının tamamen zarlara, yani şansa bağlı olduğunu düşünürler. Tecrübeli oyunculara göre ise iyi bir oyun stratejisi zarlardan çok daha önemlidir. Tavla Nasıl Oynanır yazımızda mümkün olduğu kadar basit bir biçimde tavla temel oyun kurallarını anlatmaya çalışacağız. Resimli anlatım bir parça açıklayıcı olsa da, oyun kurallarını iyice anlamak için oynamayı bilen biri ile pratik yapmanızda fayda var.

 

 

TAVLANIN İÇERİĞİ

Tavla, iki kişi arasında oynanan bir zar oyunudur. Tavla; tavla tahtası, iki adet zar ve iki farklı renkteki toplam otuz adet pul ile oynanır.

 

TAVLANIN AMACI

Oyunda amaç, kendi pullarını rakipten daha önce toplamaktır.

 

BAŞLANGIÇ DİZİLİMİ

Tavlada taşların dizilişi şekildeki gibidir.

 

TOPLAMA BÖLGESİ

Pulları toplamak için önce tamamını kendi toplama bölgenize getirmeniz gerekir. Şekilde 1-6 numaralı bölge kırmızı oyuncunun, 19-24 numaralı bölge siyah oyuncunun toplama bölgesidir.

 

OYUNA BAŞLAMA

Her iki oyuncu birer zar atar, büyük zarı atan oyuna başlar. Aynı zar geldiği taktirde eşitlik bozulana kadar zarlar yeniden atılır.

 

PULLARIN HAREKETİ

Oyuncu iki zar atar ve kendi pullarından istediğini zar üzerindeki sayı kadar ilerler. Pullar tek yönlü ilerleyebilir. Resimdeki siyah oyuncu 1’den 24’e doğru, kırmızı oyuncu ise 24’den 1’e doğru pullarını ilerletebilir.

  • Pul ancak atılan zar kadar ilerleyebilir, daha az ya da fazla sayıda hareket edemez.
  • Pulları ilerletirken rakibin ya da kendinizin pulları üzerinden atlatabilirsiniz.
  • İlerleteceğiniz pulun gelmesi gereken yerde iki ya da daha fazla rakip pulu varsa o pulu hareket ettiremezsiniz. Örnek: Başlangıç diziliminde oyuncu 5-5 attıysa, 1 numaralı hanedeki pullarını oynayamaz, çünkü 5 sıra ilerleyeceği noktada rakibin pulları var.

İki zar için farklı pulları oynamak zorunluluğu yoktur; aynı pulu iki zar için ayrı ayrı ilerletebilirsiniz. Örnek : Başlangıç diziliminde 5-3 atan oyuncu, 1 numaralı hanedeki pulunu önce 3, sonra 5 oynayarak 8 numaralı haneye getirebilir.

ÇİFT ATMA

İki zar da aynı geldiğinde buna çift atma denir (1-1, 3-3, 6-6 gibi). Çift atan oyuncu fazladan iki hareket daha yapar. Örnek : 4-2 atan oyuncu, bir pulunu 4, bir pulunu da 2 ilerletir. 3-3 Attığında ise dört pulunu 3 kare ilerletir.

PUL KIRMA

İlerlettiğiniz pulun geldiği yerde rakibin tek pulu var ise rakip pulu kaldırıp yerine kendi pulunuzu koyar ve rakip pulu kırmış olursunuz. Pulu kırılan rakip sıradaki zarında önce kırık pulunu oyuna sokmak zorundadır; kırık pullar oyuna girmeden başka pulunu hareket ettiremez.

 

KIRIK PULU OYUNA SOKMA

Kırılan pulu oyuna sokabilmek için rakibin toplama bölgesinde boş bir alan olmalı ve o alana pulunuzu koyabilecek bir zar atmalısınız. Örnek: Şekilde kırmızı oyuncunun bir pulu kırılmış durumda. Atacağı zar ile siyah oyuncunun toplama alanında (1-6 arasındaki haneler) boş olan 1 ya da 2 numaralı hanelerden birine pulunu koymak zorunda. Attığı iki zardan biri 1 ya da 2 gelirse pulunu zara denk gelen haneye koyup diğer zar ile istediği pulu oynar. 1 Ya da 2 atamadığı taktirde (örn: 5-3) pulunu koyamadığı için başka hamle yapamaz ve sıra yeniden siyah oyuncuya geçer.

Kırık pulu olan oyuncunun uygun zar atamadığı için pulunu oyuna sokamadığı duruma “Gele Atma” denir.

 

KAPI ALMA

Oyuncu iki pulunu üst üste getirdiğinde kapı almış olur ve rakip o pulları kıramaz.

 

ALTI KAPIYA ALMA

Bir oyuncu yan yana 6 hanede kapı aldığında, rakibin geride kalan pulları hangi zarı atarsa atsın o alanı geçemeyeceğinden altı kapıya alınmış olur.

PULLARI TOPLAMA

Pulları toplamaya başlamak için tüm pullarınızı toplama bölgesine sokmuş olmanız gerekir. Örnek : Şekilde siyah oyuncu tüm pullarını toplama bölgesine sokmuş olduğu için artık  pul toplamaya başlayabilir. Kırmızı oyuncunun pul toplamaya başlayabilmesi için önce dışarıdaki 5 adet pulunu toplama bölgesine sokması gerekir.

Atılan zarın bulunduğu hanede pul varsa toplanır. Şekildeki oyunda siyah 3-1 atmış, 1 numaralı haneden 1, 3 numaralı haneden 1 pul alır ve sıra kırmızıya geçer.

Eğer atılan zarlardan birinin bulunduğu hanede pul yok ise, herhangi bir pulunu zar kadar oynar. Şekilde siyah oyuncu 2 atmış olsaydı,  2 numaralı hanede pul olmadığı için istediği bir pulunu iki hane ilerletecekti.

Atılan zarın bulunduğu hanede pul yok, ama zar kadar ilerletebileceği bir pul da yok ise sıranın en başındaki pulunu toplar.  Örnek : Şekilde siyah oyuncu 6-1 atmış. 6 Hanesinde pul yok, ama 6 ilerletebileceği bir pulu da yok. Bu sebeple sıranın en başındaki, yani 4 hanesindeki bir adet pulu toplar. Attığı diğer zar 1, ama 1 numaralı hanede de pulu yok. Bu durumda 2,3 ya da 4 numaralı hanelerden istediği bir pulunu 1 hane ilerletir.

OYUNU KAZANMA VE PUANLAMA

Tavla oyununda tüm pullarını önce tamamlayan oyuncu oyunu kazanır. Kazanan oyuncu son pulunu aldığı anda, rakip oyuncu da tüm pulları toplama bölgesine sokmuş ise kazanan oyuncu 1 puan alır. Rakip oyuncunun henüz toplama bölgesine getiremediği pulu kalmışsa bu kazanç şekline “Mars” denir ve mars eden oyuncu 2 puan alır.

Bir oyun partisinin kaç puanda biteceğine oyun başlarken beraber karar verilir. Oyundaki şans faktörü düşünülerek en az birkaç el oynanarak kazananın belirlenmesi daha uygundur.

 



28 thoughts on “Tavla Nasıl Oynanır

  1. tavla çok süper bir oyun hatta yaşam tarzı bence çok güzel

  2. tavladaki bazı laflar varya mesela pencüse severler güzeli gencüse gibi… onları ne durumlarda söyleriz :))

  3. Tavla yurdumuza eski İran topraklarından gelmiş olacak ki, tavladaki zarlar bazen Farsça olarak söylenir. Zarların Farsça karşılığı şöyledir :
    Bir : Yek
    İki : Dü
    Üç : Se
    Dört : Cehar (genellikle caar şeklinde telaffuz edilir)
    Beş : Penc
    Altı : Şeş

    Sorunuzdaki “pencüse”, penc ve se, yani 5-3 anlamındadır. 5-3 Atıldığında bu tekerlemeyi okumanın gelenek olmasından başka bir özelliği yoktur. Kapı alan bir zar olduğu için zarı atan kişi kapısını alırken keyifle tekerlemesini söyler :)

    Çift zarların nasıl telaffuz edildiğini de belirteyim : 1-1 hepyek, 2-2 dübara, 3-3 düsse, 4-4 dörtcaar, 5-5 dübeş, 6-6 düşeş.

  4. Tavla oyununda atılan zar kaç çeşit diye soru sorarsanız pek çok oyuncu hemen cevap veremez, çabuk düşündüğünü sanan kişiler ise 36 yanıtını verir.(zar altı yanlı, iki zar on iki yan eder, 6X6=36 diye düşünürler)
    Aslında 21 çeşit zar vardı.
    Yani yaklaşık % 5 istenen zarın gelme ihtimali vardır.
    Altı adet çift zar olduğuna göre çift zar gelme ihtimali 21 de 6 olur.

  5. Benim hesabım biraz farklı: 2 Zar atıldığında 6×6=36 kombinasyon oluşuyor. Her bir çiftin gelme olasılığı 1/36. Çift dışındaki tüm zarlar ise 36 kombinasyon içinde iki kez geliyor (2-1 ve 1-2 gibi). Dolayısıyla çift olmayan herhangi bir zarın gelme olasılığı 2/36, yani 1/18 oluyor.

    Bu hesaba göre tablo şu şekilde oluşuyor:

    6-6 gelme olasılığı : 1/36, yani yüzde 2,78
    çift gelme olasılığı : 1/6, yani yüzde 16,67
    6-5 gelme olasılığı : 1/18, yani yüzde 5,56

  6. zarların 5-6 ya da 6- 5 gelmesi aynı şeydir. bu yüzden 36 değil 21 farklı durum var. aynı şey 3-4 ve 4-3, 1-2 ve 2-1 için de geçerli.

  7. Pingback: My Homepage

  8. slm tavla severler ben tavla oynamaya o kadar hevesliyim ama gel gelelim kafam basmıyor bütün kuralları çok ii biliyorum ama mantıklı taşları yerine koyamıyorum eşim tavlayı çok sever çokta ii oynar ama ikimiz ne zaman oynassak kavga ediyoruz nasıl oraya koyarsın nasıl böyle oynarsın falan lütfen bana yardım edin ben nasıl kaparım bu taktikleri:(

  9. Nasıl iyi tavlacı olunacağını birkaç cümlede özetlemek mümkün olsaydı keşke; ama çok fazla taktik var maalesef. Eşinizle sıradaki birkaç oyunda yaptığı her hamleyi açıklamasını rica ederseniz onun seviyesine kısa zamanda ulaşabilirsiniz.

    Ben yine de kendimce önemli gördüğüm birkaç konuyu belirteyim:

    Rakibin sizin alanınızdan çıkmasını engellemek için önem sırasına göre 6, 4 ve 3 kapılarını kapatmaya öncelik vermelisiniz. Bu kapıları alacak zarı atıp başka şekilde oynarsanız rakibinizin kızması normaldir :)
    Rakibi kendi alanınıza hapsetmeye çalışırken, rakip alandaki kendi pullarınızı unutup sıkışmalarına izin vermemelisiniz.
    Açık vermeyeceğim diye tüm pulları üst üste yığmak en sık görülen amatörlüktür. Zarların gelme olasılığını göz önünde bulundurup, kırılma riskini mümkün olduğunca azaltacak şekilde açık vermek daha uygundur.
    Tecrübeli oyuncuların bile sık yaptığı bir hata da 6-4, 6-3 zarlarının oynanışıdır. Oyunun başlarında bu zarları atarsanız rakip sahadaki iki pulunuzu birden ilerletin (tek pulu 6+4 ilerlemek yerine birini 6, diğerini 4 ilerleyin)
    Olasılık hesaplarıyla aranız iyi değilse bile en azından şunu bilin: Gelme olasılığı en yüksek olan zar toplamı 7′dir. Bunu 6 ve 8 izler.
    Çift attığınızda iyi değerlendirin. Rakip alandan pullarınızı kurtarmanın en güvenli yolu çift atıp pulları beraber çıkartmaktır.
    Pulları mümkün olduğunca sıralı şekilde alanınıza toplamaya çalışın. Yani önce rakip alandaki iki pulu güvenli bölgeye çekin, sonra beşli sıranızda kalan pulları kendi alanınıza yaklaştırın…
    Oyun kötü gidiyor ve rakip alanda 3 pulunuz oldu. Açık verip dört ya da beşe çıkarın ve rakip alanda kapı almaya çalışın! Rakip alanda en az iki kapınız olması oyunu kurtarma olasılığınızı artırır.

    Bunlar ilk aklıma gelen temel stratejiler. Elbette hepsi tartışmaya açıktır; usta oyuncuların eleştiri ve katkılarını merakla bekliyorum…

  10. çok teşekkür ederim ilginizden dolayı inanın yazınız beni epeyce aydınlattı aslında düşünmeme müsade edilse herşey dahada iyi olacak ama o çok hızla bende yavaş olduğum için ona ayak uydurmaya çalışıyorum bide o kızdığı zaman herşey birbiirine karışıyor ama birkaç gündür tavla sitelerinde oynuyorum ve inat ettim bu oyunu çok ii oynayıp eninde sonunda onu yenicem ve sizinlede bunu paylaşıcam tekrar herşey için çok teşekkür ederim…

  11. Arkadaşlarımız ile tavla oynarken bir husu devamlı dikatimizi çekmekte ve karşılıklı olarak fikir ayrılığına düşmekteyiz. Bu konuda sizden aydınlatıcı bilgi rica edeceğim. Mail adresime cevabınızı yollarsanız arkadaşlarım ile paylaşacağım.
    1. Tavlada vur kaç varmıdır? yok mudur? özellikle rakibin pulunu kırdığınızda kaçabilecek durumda iken kaçabilirmisiniz yoksa onu açık bırakıp, başka bir pulmu oynamak durumndasınız.
    2. özellikle toplar iken illede önce büyük zar oynanır diye bir kural varmıdır. Açık vermemek için bazen önce küçük, sonra büyük oynanabiliyorken illede büyük oynamak gerekirmi? örneğin rakibin bir pulu benim yek hanemde hala duruyor.Benim kendi bölgemde dü hanesinde 2 pulum, se hanesinde 1 pulum var ve atma sırası bende. ve zarım 5-1, 4-1, 6-1, 3-1 gibi bir zar geldi. Şimdi önce büyük oynama mantığı ile hareket edersek 2 açık vereceğim. Önce küçük sonra büyük oynarsam açık vermeyeceğim. neticede her iki zarıda oynamış oluyorum. Bu konda yardımınızı ve cevaplarınızı gönderirseniz çok memnun olacağım. saygılarımla.

  12. 1- Tavlada vurkaç yapmanıza engel bir kural yok. İki zarı da aynı pul ile oynayabildiğinize göre ilk zarda vurup, ikinci zarda pulunuzu kaçabilirsiniz.

    2- Turnuvalarda “Pul toplarken önce büyük zar oynanır” kuralının geçerli olduğunu duymuştum, ama tavla derneği yöneticilerinden teyit etmem gerek. Hiç tavla turnuvasına katılmadığım için emin değilim. Araştıracağım, net bilgi edinebilirsem buradan yazarım.

    Amatör tavla oyunlarında bu kuralın uygulandığını hiç görmedim. Dolayısıyla turnuva haricinde ilk önce büyük zarın oynanması zorunluluğu yok diyebilirim.

  13. Tavlada istediğin zarı önce istediğin zarı sonra oynayabilirsin.Önce büyük sonra küçük oynamak gibi bir kural yok.Pul toplarkende aynı kural geçerli.WBF(World Backgammon Federation)turnuvaları dahil her turnuvada bu böyle.Bu turnuvalara defalarca katıldım.Ama kahve kültüründe içeride vurup kaçma olmaz.Önce büyük sonra küçük oynanır.Hatta oynadığın pul geri çekilmez gibi saçma kurallar vardır.Profesyonel turnuvalarda her oyuncu kendi zarıyla oynar ve o zarı yerden kaldırana kadar istediği kadar hamle değiştirme hakkına sahiptir.

  14. toplarken 6-4 geldiğinde 6 evinde pul varken 6 yı oynamayıp 6 evinden 4 oynayıp daha sonra 6 yı 5 evinden oynamak doğru mudur?

  15. Zarların büyüğünü oynamak zorunluluğu varmıdır? Mesela altı beş atıldığında ilk altıyı oynamak zorundamıyız?

  16. fincan kullanma kural olarak varmi. yada fincan kullanimi talep edilince kullanilmalimidir.

  17. Hayır, fincan kullanma kuralı diye birşey yok. Rakibin zar tuttuğundan şüpheleniyorsanız talep edebilirsiniz elbette, ama zarları elinde çevirememek tavlanın keyfini bayağı azaltır bana göre. :)

  18. Merhaba tavlada vur kaç var mi? Yani ben 2-1 attım diyelim iki oynasam kırıyorum ve hemen yanında taşım var 1 le de o taşın üstüne geliyorum bu olur mu? Geçen gün arkadaşla oynarken öyle yaptım arkadaş vurkaç yok defi saçma saptan bisey oldu..

  19. İyi aksamlar arkadaslar.oyunda kendi bolgende adamin tasini kirip atlayabilir miyiz?

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>